• 1zzz

    Strona jagodzin.pl została uruchomiona w nowej wersji.

  • 2

    Artykuły archiwalne będą sukcesywnie przywracane.

  • 3

    Do czasu zakończenia prac strona może działać nieprawidłowo

  • 4

    jagodzin.pl

Copyright 2017 - Custom text here

     Miejscowość powstała w XV w. jako osada hutnicza, co sugeruje dawna nazwa wsi – Neuhammer (Nowa Kuźnica). Prawdopodobnie zapiska źródłowa z 1456r. o „neue smedewerg” dotyczy właśnie kuźnicy jagodzińskiej. Tymczasowe nazwy powojenne – Młotniki i Nowa Kuźnica.
    Początkowo miejscowość leżała w „państwie pieńskim” rodziny von Penzig. Wykupienie Jagodzin z rąk Penzigów przez miasto Zgorzelec nastąpiło w latach 1491-1492. Co się tyczy kuźnicy jagodzińskiej, to od co najmniej 1493r. była własnością Hansa Spechta, posiadającego także staw oraz młyn. Mistrz Specht musiał być człowiekiem zamożnym, gdyż wśród jego rozmaitych dłużników znajdował się nawet Kacper von Rechenberg, pan Puszczy Osiecznickiej.
    W 1498r. wymienia się Hansa Spechta razem z innymi puszczańskimi kuźnikami sprzeciwiającymi się budowie pod Jagodzinem i Ołobokiem stawów hodowlanych dla wójta krajowego Zygmunta Dečinsky’ego. Mistrz Hans podawany jest także w późniejszych dokumentach (po raz ostatni w roku 1506, jego następcą był Jörg Specht). Drugim, znanym z tego okresu właścicielem hamerni w Jagodzinie, był Hans Reiche. Wzmianka o nim pada w 1502r.
    Po wojnie trzydziestoletniej (1618-1648) puszczańskie hutnictwo znalazło   się w poważnym kryzysie. Nierentowne zakłady hutnicze sukcesywnie zamykano. Jagodzińska kuźnia pracowała stosunkowo długo, bo do 1755r. Ostatnim jej właścicielem był Krystian Andrzej von Mayer-Knonow. Posiadany przez niego zakład hutniczy zamieniono w tartak drzewny.
    W 1493r. wieś liczyła 8 gospodarstw chłopskich płacących czynsz. W ciągu 60 lat ich liczba wzrosła do 15. W 1566r. do Jagodzin została przyłączona północna część dzisiejszej wsi Piaseczna. Dlatego przy wszelkich danych demograficznych sprzed 1945r. trzeba mieć ten fakt na względzie.
    W 1737r. na mocy zarządzenia elektora Fryderyka Augusta II (panującego w Polsce jako August III Sas) w Jagodzinie utworzono siedzibę dla „konnego leśniczego” (nadleśniczego). Podlegała mu tak zwana „Dolna Puszcza”, czyli dzisiejsze nadleśnictwo Ruszów i znaczna część nadleśnictwa Pieńsk. Urząd „konnego nadleśniczego” skasowano na początku lat 20. XIX w.
    W XIX stuleciu miejscowość rozwinęła się jako główny ośrodek przemysłu drzewnego w lasach miejskich Zgorzelca. Niewątpliwie miało w tym swój udział uzyskanie przez Jagodzin połączenia kolejowego z Węglińcem i Żarami w 1846r. W 1860r. we wsi powstał zakład suchej destylacji drewna zatrudniający do 150 osób. Produkowano tu m.in. ocet drzewny, smołę, alkohol metylowy, terpentynę. Najlepszym okresem tego bardzo znanego na Łużycach zakładu były lata 70. XIX w. (w latach międzywojennych pracował on tylko okresowo). W 1888r. został uruchomiony tartak parowy. W okresie międzywojennym jagodziński tartak rocznie przecierał 10 tys. m3 drewna i to nie tylko z Puszczy Zgorzeleckiej, ale i czech, a także z Polski.
    Na przestrzeni dziejów Jagodzin był zajmowany i łupiony przez wojska szwedzkie i cesarskie (wojna trzydziestoletnia), pruskie i cesarskie (wojna siedmioletnia). Dotarła tu również zawierucha napoleońska. W pierwszych dniach czerwca 1813r. wieś plądrowali maruderzy francuscy, lecz zostali unieszkodliwieni przez miejscowych chłopów. Do Jagodzina przybył później ze Zgorzelca adwokat Hórčansky z uzbrojonymi mieszkańcami i przestępców przetransportowano do miejskiego więzienia.
    10 kwietnia 1945r. we wsi rozlokował się sztab II Armii Wojska Polskiego, który przeniósł się tutaj z Nowin (Nowoszowa). Sztab zajmował ulicę biegnącą od skrzyżowania w kierunku torów kolejowych i tartaku. Po obu jej stronach znajdowały się stanowiska artylerii przeciwlotniczej. Domy na tej ulicy zajmowali szefowie rodzajów broni i szef sztabu II Armii WP – gen. J. Sankowski wraz z oddziałami ochrony sztabu. W domu pod numerem 51 mieszkał dowódca II Armii WP gen. Karol Świerczewski. Historyczna odprawa, na której dowódca II Armii omawiał 14 kwietnia 1945r. zadania żołnierzy w związku z planowanym natarciem, odbyła się w sali starej gospody.
    W 1695r. Jagodzin (z północną częścią Piasecznej) liczył 265 mieszkańców;  1817r.  – 693, 1845r. – 850, 1861r. – ok. 1000, 1941r. – 1003, 1970r. – 519, 1996r. – 423.


źródło: książka "POLSKIE GÓRNE ŁUŻYCE",  Waldemar Bena, zamieszczone za zgodą autora.

stat4u